In het kort: wat is een maatschap?
Een maatschap is een samenwerkingsvorm voor ondernemers met een vrij beroep, zoals artsen of advocaten. Iedere maat blijft zelfstandig ondernemer, maar deelt kosten en faciliteiten. Voor de inkomstenbelasting geeft iedere maat zijn eigen winst aan, vaak met recht op aftrekposten. Voor de btw wordt de maatschap als één ondernemer gezien. Als u personeel in dienst heeft draagt u loonheffingen en premies af. Een maatschap is een combinatie van zelfstandigheid met gezamenlijke voordelen, maar ook met gezamenlijke verplichtingen.
In dit artikel:
Wat is een maatschap?
Wat is het verschil tussen een maatschap en een vof?
Aansprakelijkheid van maten bij schulden
Duidelijke afspraken: maatschapsovereenkomst
De stille maatschap
Kostenmaatschap
Belastingregels: wat is een maatschap voor de Belastingdienst?
Wat is een maatschap in de praktijk?
Wat houdt een maatschap in?
Een maatschap is een samenwerkingsverband waarbij twee of meerdere ondernemers met hetzelfde beroep samenwerken onder een gezamenlijke bedrijfsnaam. Bijvoorbeeld wanneer twee fysiotherapeuten besluiten samen een gezamenlijke praktijk te starten. Ze delen dan de kosten voor het pand, de apparatuur en het personeel, maar blijven ieder zelfstandig ondernemer.
Het voordeel van een maatschap is dat de maten (de ondernemers binnen de maatschap) zelfstandig blijven, maar wel de kosten en faciliteiten kunnen delen. Zo kan een zorgpraktijk beschikken over dure apparatuur die voor één persoon te kostbaar zou zijn.
Een maatschap is alleen bedoeld voor ondernemers met vrije beroepen zoals medisch specialisten, architecten en advocaten. Voor andere ondernemingen, zoals een bakker of een landbouwbedrijf, kunt u geen maatschap aangaan. In dat geval kunt u ervoor kiezen om samen te gaan werken in een vennootschap onder firma (vof).
Wat is het verschil tussen een maatschap en een vof?
De maatschap en de vof lijken veel op elkaar, maar er zijn belangrijke verschillen. Zoals hierboven al genoemd kunt u voor een bakkerij of landbouwbedrijf in principe geen maatschap aangaan. Een bakker of een boer is namelijk geen vrij beroep.
In de landbouw komt de maatschap wel vaak voor, bijvoorbeeld tussen familieleden. Juridisch gezien gaat het dan echter vaak om een vof. Dat betekent dat in die gevallen de regels voor de vof gelden, bijvoorbeeld op het gebied van aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid van maten bij schulden
Eén van de belangrijkste verschillen tussen een maatschap en een vof is de aansprakelijkheid van de ondernemers voor de schulden van de onderneming. Wie mag een schuldeiser aanspreken voor een niet betaalde schuld? En is dat dan voor de hele schuld of maar een deel ervan?
Bij een maatschap is de hoofdregel dat elke maat alleen aansprakelijk is voor schulden die hij of zij zelf namens de maatschap is aangegaan. Heeft u samen met uw andere maten een gezamenlijk besluit genomen of elkaar een volmacht gegeven? Dan is iedere maat voor een gelijk deel van de schuld aansprakelijk.
Bij een vof is er geen onderscheid tussen schulden van de vennoten en de vof. Elke schuld die wordt aangegaan is altijd een schuld van de vof. Iedere vennoot is vervolgens hoofdelijk aansprakelijk voor alle schulden van de onderneming. Dat betekent dat een schuldeiser één vennoot kan aanspreken voor de volledige schuld. Die vennoot moet dan verder met zijn medevennoten onderling verder regelen wie en hoe de schuld betaald wordt.
Voorbeeld: verschillen in de aansprakelijkheid
Stel u heeft een onderneming met drie anderen. U besluit om gezamenlijk een dure machine te kopen van € 100.000. De onderneming komt vervolgens in zwaar weer terecht en de schuld van € 100.000 kan niet meer worden betaald. De schuldeiser komt vervolgens langs om zijn geld innen.
Wie de schuldeiser aansprakelijk kan stellen voor de nog niet betaalde schuld hangt af van de samenwerkingsvorm:
- Bij een maatschap kan de schuldeiser iedere maat aanspreken voor € 25.000.
- Bij een vof kan de schuldeiser één vennoot aansprakelijk stellen voor de hele € 100.000. Die vennoot moet het daarna zelf verhalen op de anderen vennoten.
Let op: zowel bij een maatschap als bij een vof kan de schuldeiser het ondernemingsvermogen én het privévermogen aanspreken als er onvoldoende geld in de onderneming zit om de schuld te betalen.
Duidelijke afspraken: maatschapsovereenkomst
Voor het starten van een maatschap zijn er geen vaste regels hoe u de afspraken die u onderling heeft gemaakt moet vastleggen. Een maatschap kunt u zelfs mondeling starten, maar het is verstandiger om de afspraken schriftelijk vast te leggen in een maatschapsovereenkomst. Daarmee voorkomt u misverstanden en conflicten in de toekomst.
In een maatschapsovereenkomst kunt u verschillende afspraken vastleggen. Denk daarbij aan:
- Wie de maten zijn en wat zij inbrengen, zoals arbeid, apparatuur of een bedrijfsruimte.
- Hoe de winst onderling wordt verdeeld.
- Wie welke bevoegdheden heeft om namens de maatschap te handelen.
- Wanneer de maatschap kan worden beëindigd en wie dan het recht heeft om door te gaan.
- Hoe geschillen moeten worden opgelost.
Omdat het opstellen van een maatschapsovereenkomst altijd maatwerk is, raden wij aan om hiervoor een adviseur of notaris in te schakelen.
Wat is een stille maatschap
Naast de ‘gewone’ maatschap kunt u ook een stille maatschap aangaan met andere ondernemers. Bij een stille maatschap is de samenwerking voor de buitenwereld niet zichtbaar. De maten treden niet onder één naam op, maar delen bijvoorbeeld alleen de kosten. U kunt bijvoorbeeld een stille maatschap aangaan om gezamenlijk dure apparaten aan te schaffen, een kantoorruimte te kopen of om een duur gezamenlijk abonnement af te sluiten.
Wat is een kostenmaatschap
De kostenmaatschap is een vorm van stille maatschap waarbij de gezamenlijke kosten uit één pot worden betaald. De maten betalen hun deel volgens vooraf gemaakte afspraken. Dit is handig als u bijvoorbeeld samen personeel, huisvesting of apparatuur deelt, maar verder apart werkt.
Belastingregels: wat is een maatschap voor de Belastingdienst?
Als u ondernemer bent in een maatschap krijgt u te maken met verschillende belastingen, zoals de inkomstenbelasting, omzetbelasting en loonheffingen. Het is daarom belangrijk om goed uit te zoeken welke belastingen u precies gaat betalen, voordat u in een maatschap stapt. Zo voorkomt u onverwachte belastingheffingen.
Maatschap en inkomstenbelasting
De maten zijn voor de inkomstenbelasting ondernemer. Dat betekent dat de winst die zij halen uit de maatschap wordt belast in box 1 van de inkomstenbelasting. Zij kunnen in veel gevallen dan gebruikmaken van fiscale voordelen zoals de mkb-winstvrijstelling, de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek en de zelfstandigenaftrek.
Maatschap en omzetbelasting (btw)
Voor de btw is de maatschap één ondernemer. De maatschap doet de btw-aangifte en kan ook de btw terugvragen die aan haar in rekening wordt gebracht. Let op: voor sommige beroepen geldt een btw-vrijstelling, bijvoorbeeld in de medische sector.
Maatschap en loonheffing
Als de maatschap personeel in dienst neemt, is de maatschap ook een werkgever. Denk daarbij aan ondersteunend personeel, zoals een receptionist of schoonmaker. Dat betekent dat de maatschap loonheffingen en sociale premies moet afdragen.
Een maatschap in de praktijk
Een maatschap is een flexibele en praktische samenwerkingsvorm voor ondernemers met hetzelfde beroep. U blijft zelfstandig, maar profiteert van gedeelde kosten en faciliteiten. De maatschap kent echter ook risico’s, zoals op het gebied van aansprakelijkheid. Daarnaast is het goed om vooraf te weten met welke belastingen u binnen een maatschap te maken heeft. Het daarom belangrijk dat u zich goed laat informeren. Onze specialisten adviseren u graag en ondersteunen bij het opstellen van een maatschapsovereenkomst en de onderlinge afspraken die hier bij komen kijken.
Advies nodig?
Schipper Accountants is een full-service accountants- en advieskantoor met dienstverlening op het gebied van accountancy, belastingadvies, accountantscontrole, pensioenadvies, corporate finance en personeelsdiensten.
Wilt u weten of een maatschap in uw situatie de juiste keuze is? Neem dan contact met ons op. We denken graag mee u mee!
